Irailaren 23tik 26ra, Bilbo, Irun eta Hendaia munduko hizkuntza-komunitate gutxituen topagune bihurtuko dira. BIHAR Nazioarteko Kongresuak hizkuntzen biziberritze-prozesuei buruzko diskurtsoak jarriko ditu erdigunean, eta etorkizunari begirako elkarrizketa eta aliantzak sustatu nahi ditu.
Hizkuntzetatik jalgitzen ari den mundua
Zer kontatzen dugu hizkuntza bat biziberritzeko ahaleginaz? Zein diskurtsok laguntzen dute komunitate batek bere hizkuntzarekin etorkizuna irudikatzen? Eta, batez ere, zer ikas dezakete elkarrengandik munduko hizkuntza-komunitate gutxituek?
Galdera horiei erantzuteko asmoz dator BIHAR Nazioarteko Kongresua. “Hizkuntzetatik jalgitzen ari den mundua” lelopean, irailaren 23tik 26ra mundu osoko adituak, aktibistak eta artistak elkartuko dira Euskal Herrian. Kongresua Bilbon hasi, Irunen garatu eta Hendaian amaituko da.
BIHAR kongresua azken bi urteetan egindako lanaren emaitza izango da. 2025ean, munduko 70 hizkuntza-komunitateren biziberritze-prozesuak eta diskurtsoak aztertu ziren. Aurten, azterketa horren ondorioak Euskal Herriko eragileekin partekatu eta eztabaidatu dira, hogei lan-saiotan.
Prozesu horri jarraipena emanez, iraileko kongresuak nazioarteko esperientziak eta Euskal Herriko ekarpenak elkartuko ditu. Hitzaldiak, mahai-inguruak, tailerrak eta kultur ekitaldiak izango dira egitarauaren oinarri, eta besteak beste, hizkuntzen biziberritzea, identitatea, justizia soziala eta komunitateen etorkizuna izango dituzte hizpide.
Horrela, BIHARrek munduko hizkuntza-komunitateen arteko elkarrizketa eta elkarlana sustatu nahi ditu, esperientziak partekatu eta etorkizunerako bide berriak elkarrekin aztertzeko.
Kongresuan parte hartuko duten hizkuntza-komunitateetako batzuk
Euskara: hizkuntzen biziberritzeari buruzko nazioarteko diskurtsoak eta Euskal Herriko ikuspegia.
Katalana: hizkuntza-biziberritzeari buruzko kontakizun berrien inguruko eztabaida.
Tarifit eta tamazight: kontakizun berriak edo berrituak bilatzeko, aktibatzeko eta zabaltzeko beharra.
Kichwa: hizkuntza, identitatea eta ezagutza komunitarioa biziberritze-kontakizun berrietan.
Guaraniera: aniztasuna, jasangarritasuna eta balio ekologikoak hizkuntzen biziberritze-kontakizunetan.
Kriollo haitiarra: hizkuntzen biziberritzeari buruzko diskurtso global bat artikulatzeko elementuak.
Amazigera: diskurtso global bat artikulatzeko elementuak.
Mapuzuguna (maputxea): zapalkuntzatik agentziara eta etorkizun posibleen eraikuntza.
Torwaliera: hizkuntza-komunitateen esperientziak eta biziberritze-prozesuak.
